Heb je ooit geprobeerd naar de ene taal te luisteren terwijl je tegelijkertijd dezelfde dingen in een andere taal zei? Dat wil zeggen, niet alleen woorden na elkaar vertalen, maar ook goed letten op alle nuances van de taal en wat de spreker echt wil zeggen?
Zelfs de slimste slimme apparaten kunnen dat niet, maar professionele simultaantolken wel.
Wat is simultaan tolken?
Tolken waarbij de tolk vertaalt – of beter gezegd tolkt – in een andere taal op hetzelfde moment dat de spreker spreekt, wordt simultaan tolken genoemd. Het is precies dit idee dat alles op hetzelfde moment gebeurt, dat simultaan tolken onderscheidt van andere vormen van tolken waarbij de spreker en de tolk om de beurt aan het woord zijn.
Simultaan tolken wordt vaak conferentietolken genoemd, omdat het meestal wordt gebruikt bij conferenties, seminars en verschillende vergaderingen. Een jaarlijkse algemene vergadering kan bijvoorbeeld worden gehouden in het Engels, de werktaal van het bedrijf, maar Finssprekende aandeelhouders kunnen de vergadering in real time in het Fins beluisteren.
Aangezien het tolken gelijktijdig plaatsvindt, neemt simultaan tolken geen extra tijd in beslag en kan het 'op de achtergrond gebeuren' zonder degenen die het niet nodig hebben te storen. Tijdens vergaderingen van internationale organisaties merk je misschien dat er alleen getolkt wordt door het feit dat de deelnemers een koptelefoon dragen, terwijl er tientallen talen worden getolkt in de tolkencabines.
Wat gebeurt er in het brein van een tolk?
Simultaan tolken is zowel fysiek als cognitief een uitdaging. Tolken luisteren naar de spreker, verwerken wat ze horen, slaan informatie op en produceren tegelijkertijd spraak in een andere taal. Taalkundig begrip alleen is niet voldoende: de tolk moet zich ook uitstekend kunnen concentreren en de essentiële elementen van het te tolken idee kunnen herkennen.
Daarnaast kunnen er andere stressfactoren zijn, zoals een slechte geluidskwaliteit, het sterke accent van de spreker, toespraken die snel en direct van papier worden voorgelezen, onbekende termen en afkortingen, vermoeidheid en stress. Geen wonder dat het werk van een simultaantolk vaak wordt vergeleken met dat van een vliegtuigpiloot of hartchirurg!
Volgens verschillende onderzoeken worden veel cognitieve systemen in de hersenen geactiveerd tijdens simultaan tolken. Deze omvatten in ieder geval luisteren en analyseren, het werkgeheugen dat nodig is om te onthouden wat er is gehoord en het vermogen om spraak in de doeltaal te produceren.
Hoe bereidt een simultaantolk zich voor op een opdracht?
Er wordt gezegd dat het grootste deel van de werktijd van een tolk wordt besteed aan de voorbereiding van zijn volgende tolkopdrachten. Dit kan zelfs onopgemerkt blijven, aangezien tolkdiensten normaal gesproken worden gefactureerd op basis van de tijd die aan het tolken zelf wordt besteed.
Tolken bereiden zich op elke opdracht afzonderlijk voor, maar ze bereiden zich ook op algemeen niveau voor door voortdurend algemene kennis op te doen. Voorafgaand aan een tolkopdracht neemt de tolk woordenlijsten en teksten met betrekking tot het betreffende onderwerp door, evenals al het materiaal dat hij of zij van de klant ontvangt. Het is de taak van de klant om de simultaantolk in staat te stellen zich voor te bereiden op de opdracht door het vergadermateriaal vooraf aan te leveren.
Simultaan tolken op afstand (Remote Simultaneous Interpreting, RSI)
Vóór de coronapandemie was simultaan tolken vooral mogelijk bij vergaderingen waar zowel deelnemers als tolken aanwezig waren op de vergaderlocatie. In deze uitzonderlijke omstandigheden is de behoefte aan simultaan tolken op afstand echter exponentieel toegenomen, en tegenwoordig bieden steeds meer vergaderingen en conferenties de mogelijkheid om deel te nemen aan het tolken op afstand en ook om op afstand simultaan te tolken.
Het is mogelijk om tolken in te bouwen in bijvoorbeeld de meest voorkomende videoconferentiediensten zoals Teams, Zoom, GoToMeeting enz. Daarnaast zijn er hybride modellen waarbij de conferentie of vergadering tot op zekere hoogte ter plaatse wordt georganiseerd en alleen deelnemers op afstand aanwezig zijn. In de praktijk kunnen deelnemers in beide gevallen met hun computer of smart device naar een van de aangeboden taalkanalen luisteren.
Waarom zou je simultaan tolken aanbieden?
Houd er rekening mee dat zelfs als mensen gespreksvaardigheden in een taal hebben, hun taalvaardigheid mogelijk niet voldoende is om speciale terminologie of complexe taalkundige structuren te begrijpen. Toespraken en presentaties kunnen oppervlakkig worden begrepen, maar de nuances van de taal, de diepe betekenis van de boodschap of de snelle spraak van een moedertaalspreker worden bijvoorbeeld misschien niet volledig begrepen.
Wanneer deelnemers de mogelijkheid hebben om de bijeenkomst of het congres in hun eigen taal te volgen, krijgen ze het gevoel dat er rekening is gehouden met hen en hun taalbehoeften. Door simultaan tolken aan te bieden aan een deelnemer die de taal van de spreker onvoldoende of niet machtig is, speelt de organisator in op de behoeften van klanten of deelnemers, wat een van de belangrijkste kwesties is, vooral in de zakenwereld.
Zorg ervoor dat elke deelnemer het gesprek in zijn eigen taal kan volgen en zich volledig betrokken voelt. Discover our interpreting solutions om te zien hoe wij dit mogelijk maken.
Of ben je klaar om wat je hebt opgestoken mee te nemen naar je volgende vergadering of evenement? Contact us today om professionele tolkondersteuning te boeken – of om met ons team te overleggen over de oplossing die het beste bij je behoeften past.
